De kerk van Santa Maria Maddalena in de stad La Maddalena

De stad La Maddalena en Caprera: de kerk van Nelson, de eerste slag van Napoleon en het eilandhuis van Garibaldi

Gepubliceerd 30 september 2026 · Onafhankelijke gids

De meeste bezoekers van de archipel van La Maddalena komen voor de stranden en de boten, en velen zien de stad alleen even tijdens een dagtocht. Dat is jammer. La Maddalena is een levendig eilandstadje met een geschiedenis die in geen verhouding staat tot zijn omvang – Napoleon vocht hier zijn eerste slag, Nelson had zijn vloot in deze wateren liggen, en Giuseppe Garibaldi, de held van de Italiaanse eenwording, koos het naburige Caprera als zijn thuis. Een dag aan land, over de dam naar Caprera, is het perfecte tegenwicht voor een dag op het water.

Deze gids behandelt de stad La Maddalena, haar geschiedenis en haar kerk, en het eiland Caprera met het huis van Garibaldi, het Memoriale en de wandelingen met gids naar de beschermde baaien.

De stad La Maddalena in het kort

  • La Maddalena heeft 10.449 inwoners (2026).
  • La Maddalena ligt 2 km van de Sardijnse kust en is via een dam verbonden met Caprera.
  • Veerboten verbinden La Maddalena met Palau, op 40 km van Olbia, en de veerboten vertrekken uit Palau van 06.30 tot 20.00 uur, ongeveer elk halfuur, in de zomerdienstregeling.

Een stad gevormd door de zee en de marine

Namen en begin

De Romeinen noemden het eiland Ilva, Fussa en Bucina; in de 16e eeuw kreeg het de naam Santa Maria Magdalena. Door de ligging aan de Straat van Bonifacio, waar veel scheepvaart doorheen moet, was de archipel een strategische militaire positie, en die ligging heeft de geschiedenis sindsdien bepaald.

De Savoyaardse stad

In 1767 bezetten de Savoyaards-Piëmontezen het eiland, en vanaf toen groeide de huidige stad.

De eerste slag van Napoleon

In 1793 probeerde een Franse expeditie met Napoleon Bonaparte het eiland in te nemen, tevergeefs; het was zijn eerste gevechtservaring. De jonge militair die later over het grootste deel van Europa zou heersen, begon zijn militaire loopbaan hier met een nederlaag.

De ankerplaats van Nelson

Een decennium later waren de Britten er. Tijdens de Napoleontische oorlogen gebruikte Nelson de archipel als basis voor zijn vloot. Hij liet een blijvend spoor na in de kerk van de stad, zoals je hieronder zult zien.

De marine

De Italiaanse Koninklijke Marine vestigde hier in 1887 een basis, en de marine hoort nog altijd bij de identiteit van de stad. In het gebouw van de Admiraliteit zit de onderofficiersschool van de Italiaanse marine.

Een beroemde gevangene

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hield het eiland korte tijd een van de bekendste gevangenen van die tijd vast: in 1943 werd Mussolini korte tijd gevangengehouden in Villa Webber, van 7 tot 27 augustus.

Wandelen door de stad

Het centrum

Het hart van het stadsleven is de Piazza Umberto I, met de haven verbonden door de Via Garibaldi, vol winkels, restaurants en bars. De Piazza Umberto I heette vroeger Piazza Comando, een naam die oudere eilandbewoners nog gebruiken. Vanaf de haven is een wandeling over de Via Garibaldi, door de smalle straatjes erachter en naar de haven van Cala Gavetta een makkelijk uurtje.

De kerk van Santa Maria Maddalena

De belangrijkste kerk van de stad is gewijd aan haar beschermheilige.

  • De kerk van Santa Maria Maddalena, gebouwd tussen eind 18e en begin 19e eeuw, bewaart geschenken van admiraal Horatio Nelson, waaronder een crucifix en zilveren kandelaars.
  • De kerk staat aan een eigen plein, op korte loopafstand van Cala Gavetta, en werd gebouwd met hulp van de eilandbewoners en het Savoyaardse garnizoen.
  • Boven het koor staat een houten beeld van Maria Magdalena uit Ligurië van eind 18e eeuw, en er hangen schilderijen die aan Antonio Cano worden toegeschreven.
  • Het feest van de beschermheilige valt op 22 juli, en het Diocesaan Museum naast de kerk bewaart de kerkschat.

De geschenken van Nelson zijn een opmerkelijke band tussen dit kleine Sardijnse eiland en een van de grote figuren uit de Europese zeegeschiedenis. Kijk binnen naar het hoofdaltaar en het beeld boven het koor, en bezoek daarna het Diocesaan Museum ernaast voor de rest van de kerkschat. Bedenk dat de kerk een gebedshuis is: kleed je gepast, praat zacht en kom niet tijdens de diensten. Ben je in de stad op het feest van de beschermheilige, dan is de kerk het hart van de festiviteiten, en een bezoek die dag geeft een goed beeld van hoeveel ze de eilandbewoners nog altijd betekent.

Het scheepvaartmuseum

De zee rond de archipel heeft haar eigen schatten prijsgegeven. In 1939 vond een duiker op de ondiepte van Corsara, op 18 m diepte, een Romeins schip van rond 110 v.Chr.; zo’n 2.000 amforen en stukken aardewerk liggen nu in het scheepvaartmuseum Nino Lamboglia op La Maddalena.

Stranden bij de stad

Voor een duik tussen de bezienswaardigheden door: tot de stranden van het eiland horen Bassa Trinità en Spalmatore.

De stad en haar eilanden

La Maddalena is niet alleen de naam van de stad en het hoofdeiland: de gemeente omvat de hele archipel, met Budelli, Caprera, Maddalena, Mortorio, Razzoli, Santa Maria, Santo Stefano, Spargi en vele kleinere eilandjes. In zekere zin is de stad de hoofdstad van een kleine eilandwereld, en in haar haven komen de boten naar de buitenste eilanden, de veerboten naar Palau en de vissers- en marineschepen samen.

Wanneer de stad bezoeken

  • De zomer brengt de veerboten, de boottochten en de drukte; de stad is ‘s avonds het levendigst, als de dagjesmensen weg zijn.
  • 22 juli, het feest van de beschermheilige, is de grote dag van de stad.
  • Lente en herfst zijn ideaal voor Caprera: de wandelingen zijn koeler en het Compendio rustiger, al veranderen de openingstijden van de musea met het seizoen.
  • De winter is rustig: de stad keert terug naar haar dagelijkse ritme en de veerboten blijven varen.

Caprera

Erheen

Caprera is via een dam verbonden met La Maddalena, dus je kunt er met de auto, de scooter of de fiets komen. Voor het Memoriale, dat een eind van het Compendio ligt, is een voertuig onmisbaar.

Het eiland

Caprera is groener en wilder dan La Maddalena. Caprera heeft grote pijnboombossen; volgens de legende plantte Garibaldi de eerste pijnboom bij zijn huis. Op Caprera leeft een populatie wilde geiten van onbekende herkomst, genetisch anders dan Sardijnse geiten, en je kunt ze tussen de pijnbomen tegenkomen.

Natuur op Caprera

Caprera hoort bij het nationale park, en het landschap laat zien waarom. De eilanden zijn bedekt met mediterrane maquis van mirte, jeneverbes, aardbeiboom, mastiekboom, strobloem, heide, brem en cistus, en de pijnbomen maken plaats voor granieten kapen boven helder water. Vanaf de hogere delen reikt het uitzicht over de hele archipel. Tot de zeevogels horen de Scopoli’s pijlstormvogel, de Audouins meeuw, de geelpootmeeuw, het stormvogeltje en de kuifaalscholver, dus houd tijdens het verkennen de lucht en de zee in de gaten.

Neem de tijd

Het is makkelijk om Caprera af te raffelen en alleen het Compendio te zien voordat je terugkeert naar de stad. Trek liever een hele ochtend of middag uit: bezoek het Witte Huis, rijd door naar het Memoriale en houd tijd over voor een wandeling tussen de pijnbomen of een wandeling met gids naar een van de beschermde baaien. Het eiland beloont een rustiger tempo, en de stille wegen zijn een verademing na de drukte van de haven.

Het huis van Garibaldi: het Compendio Garibaldino

Het verhaal

Giuseppe Garibaldi, de held van de Italiaanse eenwording, maakte van Caprera zijn thuis. Garibaldi woonde van 1856 tot 1882 in het Compendio; het bezoek duurt ongeveer 45–50 minuten, en je moet 10 minuten vóór je tijdslot aanwezig zijn. Het Compendio, sinds 1976 open voor publiek, is het best bezochte museum van Sardinië; Garibaldi bracht er de laatste 25 jaar van zijn leven door en stierf er in 1882.

Het Witte Huis

In het hart van het Compendio staat de Casa Bianca, het Witte Huis. Het Witte Huis werd gebouwd in 1856–57. Het Witte Huis heeft zeven in elkaar overlopende kamers – hal, drie slaapkamers, werkkamer, eetkamer en keuken – plus een later toegevoegde kamer waar Garibaldi familie en vrienden ontving. Het oorspronkelijke meubilair en de persoonlijke bezittingen maken zijn dagelijks leven tastbaar, en zijn dochter Clelia woonde er tot haar dood in 1959.

Het graf

Garibaldi stierf op Caprera op 2 juni 1882 en ligt begraven op de kleine familiebegraafplaats naast het Witte Huis; op het eiland liggen ook het Memoriale in het voormalige fort Arbuticci en het graf van zijn paard Marsala.

Bezoek

  • Openingstijden en toegang: het Compendio Garibaldino (het Witte Huis, het terrein en de begraafplaats) is open van 08.30 tot 19.30 uur, laatste toegang 18.30 uur, met toegang per tijdslot van maximaal 20 mensen elke 15 minuten; reserveren wordt sterk aangeraden.
  • Sluitingsdag: beide Garibaldi-musea zijn op zondag gesloten, en de openingstijden variëren met het seizoen.
  • Tickets: tickets voor het Compendio kosten € 8,00 (gereduceerd € 2,00); een combiticket met het Memoriale kost € 13,00.

Het Memoriale Giuseppe Garibaldi

Waar het Compendio Garibaldi de mens laat zien, vertelt het Memoriale het verhaal van Garibaldi de held. Het Memoriale Giuseppe Garibaldi, in het fort Arbuticci uit het eind van de 19e eeuw, vertelt zijn leven in dertien afdelingen in ongeveer 60 minuten; het ligt zo’n vier kilometer van het Compendio en is alleen per auto, motor of fiets bereikbaar. Check de seizoensgebonden openingstijden: vanaf 26 oktober 2026 is het Memoriale alleen ‘s ochtends open, 8.30–13.45 uur, laatste toegang 13.00 uur.

Het nationale park rond de stad

Stap van de veerboot en je bent al in een beschermd gebied: de stad ligt op het hoofdeiland van een nationaal park dat grotendeels uit water bestaat. Het park beslaat 5.100 ha land en 15.046 ha zee, langs 180 km kust, en ongeveer 78% van het park is zee, en het maakt deel uit van het reservaat voor zeezoogdieren. Anders geteld heeft het park 180 km kust, ongeveer 20.000 ha land en zee en meer dan 60 eilanden.

Dat doet er ook toe bij een bezoek aan land, want de dieren die je vanaf de paden van Caprera of de waterkant van de stad ziet, horen bij hetzelfde systeem. In het park leven meer dan 110 soorten landgewervelden en zo’n 500 mariene soorten, waaronder de streng beschermde bruine tandbaars. De tandbaars is de vis die snorkelaars in de heldere baaien hopen te zien; op het land zijn de rotsige hellingen van Caprera de plek om naar vogels te zoeken, eerder dan stranden vol ligbedden.

Met je eigen boot vanuit de stad

Huur je in de stad een boot om de kust van Caprera te bereiken in plaats van te rijden, dan gelden de parkregels ook voor jou, net als voor de rondvaartboten. Schippers hebben een parkvergunning nodig om binnen 300 m van de kust te varen, aan te meren, te ankeren of stil te liggen; kajaks, waterfietsen en windsurfplanken zijn vrijgesteld. Vraag het verhuurbedrijf of de vergunning is inbegrepen voordat je de haven verlaat, en blijf ruim uit de buurt van de zones met volledige bescherming rond de buitenste eilanden.

De beschermde baaien van Caprera

De kust van Caprera telt twee van de mooiste baaien van de archipel. Cala Coticcio en Cala Brigantina op Caprera liggen in streng beschermde zones en zijn te voet alleen bereikbaar met een erkende natuurgids. Elke bezoeker betaalt bovendien een milieubijdrage van € 3,00 aan het park (kinderen tot en met 12 zijn vrijgesteld), los van het honorarium van de gids en niet terugbetaald als de wandeling niet doorgaat. Boek vooraf een gids en combineer de wandeling met het Compendio voor een hele dag op Caprera.

De eilanden vanaf het water zien

Een dag in de stad en op Caprera gaat goed samen met een dag op het water.

Boottocht van een hele dag vanuit Palau. Een dagboot vanuit Palau of La Maddalena naar Cala Corsara en Santa Maria, het heldere water van Cala Coticcio, en tijd in de stad La Maddalena. Ongeveer 7 uur.

Kajak- en snorkeltocht met aperitief. Een tocht met gids vanuit het stadje La Maddalena langs eilandjes en witte strandjes, met een snorkelstop en een Sardijns aperitief op een eilandje. Ongeveer 2,5 uur, makkelijk te combineren met een bezoek aan Caprera.

De pagina met tochten zet ze allemaal op een rij met actuele prijzen, en onze gids over boottochten en stranden behandelt de eilanden die je over zee bereikt.

Fotograferen

  • De haven en Cala Gavetta, met boten tegen de gevels van de stad.
  • De Via Garibaldi en de smalle straatjes erachter, vooral ‘s avonds.
  • Het kerkplein, met de kerk van Santa Maria Maddalena.
  • De pijnboombossen en het graniet van Caprera, en het uitzicht terug op La Maddalena vanaf de dam.
  • Het Witte Huis op Caprera, vanaf het terrein van het Compendio.

Eten en overnachten

De stad is de beste uitvalsbasis van de archipel voor een avondje uit, met restaurants en bars rond de Piazza Umberto I, de Via Garibaldi en de haven. Als je op het eiland overnacht, kun je Caprera vroeg bezoeken, voordat de dagjesmensen komen, en meegaan met boottochten die vanuit La Maddalena zelf vertrekken. Boek in de zomer vooraf, want dan raken kamers en tafels vol.

Een dag aan land

  • Ochtend: over de dam naar Caprera voor je geboekte tijdslot in het Compendio Garibaldino; reken op ongeveer 45–50 minuten.
  • Eind van de ochtend: door naar het Memoriale in het fort Arbuticci, zo’n vier kilometer verderop; reken op ongeveer een uur.
  • Lunch: terug in de stad La Maddalena, rond de Piazza Umberto I.
  • Middag: de kerk van Santa Maria Maddalena en de geschenken van Nelson, een wandeling naar Cala Gavetta en een duik bij Bassa Trinità of Spalmatore.
  • Avond: de Via Garibaldi in de schemering, of de veerboot terug naar Palau.

Praktische tips

  • Boek het Compendio vooraf; de toegang gaat per tijdslot van 20 mensen.
  • Denk aan de zondagssluiting van de Garibaldi-musea.
  • Regel vervoer naar Caprera, vooral voor het Memoriale, dat alleen per auto, motor of fiets bereikbaar is.
  • Boek een erkende gids voor Cala Coticcio of Cala Brigantina, en betaal de parkbijdrage van € 3,00.
  • Kom op 22 juli voor het feest van de beschermheilige, of mijd die dag als je een rustiger stad verkiest.

Met kinderen

Kinderen vinden de rit over de dam naar Caprera, de geiten tussen de pijnbomen en de verhalen over Garibaldi meestal leuk. Het bezoek aan het Compendio is kort, ongeveer 45–50 minuten, en het gereduceerde ticket kost € 2,00. Combineer het met een duik bij een strand bij de stad om de dag in balans te houden.

Toegankelijkheid

Het centrum rond de haven en de Piazza Umberto I is compact en grotendeels vlak. Op Caprera omvat het Compendio het huis, open terrein en de begraafplaats; vraag bij het reserveren naar de toegang voor bezoekers die minder mobiel zijn. Het Memoriale is over de weg bereikbaar, terwijl de wandelingen naar Cala Coticcio en Cala Brigantina over ruwe paden gaan en niet geschikt zijn voor rolstoelen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kost het Garibaldi-museum op Caprera?

Tickets voor het Compendio Garibaldino kosten € 8,00 (gereduceerd € 2,00); een combiticket met het Memoriale kost € 13,00.

Moet ik het Compendio Garibaldino reserveren?

Reserveren wordt sterk aangeraden: de toegang gaat per tijdslot van maximaal 20 mensen elke 15 minuten.

Wat schonk Nelson aan de kerk van La Maddalena?

Geschenken, waaronder een crucifix en zilveren kandelaars, die in de kerk van Santa Maria Maddalena worden bewaard.

Heeft Napoleon bij La Maddalena gevochten?

Ja. In 1793 probeerde een Franse expeditie met Napoleon het eiland in te nemen, tevergeefs; het was zijn eerste gevechtservaring.

Hoe kom ik op Caprera?

Over de weg: Caprera is via een dam verbonden met La Maddalena.